ถอดบทเรียนการทำงาน “พ่อแม่วัยรุ่น หัวใจแกร่ง” เมื่อการเลี้ยงลูกไม่ใช่แค่เรื่องของ ‘พ่อและแม่’ แต่คือพลังของ ‘เรา’ ทุกคน

   เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา มูลนิธิพะเยาเพื่อการพัฒนา โดยการสนับสนุนของ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ได้จัดกิจกรรม ประชุมเชิงปฏิบัติการสนทนากลุ่มเพื่อถอดบทเรียนโครงการ “พ่อแม่วัยรุ่น” ในพื้นที่จังหวัดพะเยา (ปีที่ 2) ณ รพ.สต.ขุนควร จ.พะเยา เพื่อฟังเสียงสะท้อนจากพ่อแม่วัยรุ่นในพื้นที่ตำบลพระธาตุขิงแกง อำเภอจุน และ ตำบลขุนควร อำเภอปง จังหวัดพะเยา ที่เข้าร่วมโครงการ
กิจกรรมนี้มีภาคีเครือข่าย ได้แก่ บ้านพักเด็กและครอบครัวจังหวัดพะเยา รพ.สต.พระธาตุขิงแกง รพ.สต.ขุนควร รพ.สต.บ้านสบขาม รพ.จุน อบต.ขุนควร และแกนนำพี่เลี้ยงทั้งสองตำบล รวมทั้งทีมหนุนเสริมการทำงานจากพื้นที่ส่วนกลาง สมาคมเพศวิถีศึกษา เข้าร่วมกิจกรรม

   กิจกรรมในครั้งนี้มีกระบวนการให้พ่อแม่วัยรุ่นได้ทบทวนและสะท้อนเส้นทางการเรียนรู้จากเข้าร่วมโครงการตั้งแต่ต้นจนถึงปัจจุบัน ผ่านการทำกิจกรรม World Café ใน 4 ประเด็นการเรียนรู้สำคัญ ได้แก่
1. ทักษะการเลี้ยงลูก พลังของการเล่านิทาน มากกว่าแค่หลับฝันดี แต่คือกิจกรรมที่สร้างสายใยความผูกพัน ทำให้พ่อแม่เข้าใจอารมณ์ลูก และลูกได้เรียนรู้วัฒนธรรมท้องถิ่น และเชื่อมโยงโลกกว้างผ่านจินตนาการ
2. สวัสดิการจากภาครัฐ สวัสดิการที่อยากให้มี เงินอุดหนุนเด็กเล็กที่เหมาะสมกับการใช้ชีวิตในปัจจุบัน ศูนย์เด็กเล็กที่เปิดรับน้องที่อายุต่ำกว่า 2 ปี และสนับสนุนเรื่องการเดินทางไปโรงพยาบาลที่สะดวกปลอดภัยกว่าเดิม โจทย์ใหญ่ที่กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ต้องช่วยดูแลอย่างเข้มข้น
3. การส่งเสริมอาชีพ เพราะปากท้องคือเรื่องสำคัญ พัฒนาจากการลองผิดลองถูกจากความต้องการของน้อง ๆ พ่อแม่วัยรุ่น ที่เห็นโอกาสในการสร้างอาชีพ พัฒนามาเป็นขนมดอกจอก เค้กกล้วยหอม รวมถึงผ้าปักชาวม้ง แต่ยังมีข้อท้าทายเรื่องการจัดสรรเวลา การพัฒนาผลิตภัณฑ์และช่องทางการจำหน่าย
4. สุขภาพและพัฒนาการของเด็ก เจ้าหน้าที่สาธารณสุขมีบทบาทสำคัญในการสร้างความเข้าใจและให้ความรู้ในการเฝ้าสังเกตเรื่องพัฒนาการของลูก ๆ ตามช่วงวัย และช่วยเสริมทรัพยากรที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้กับพ่อแม่ เพื่อเป็นตัวช่วยในการเลี้ยงลูก เช่น ของเล่นเด็กที่เหมาะสมกับแต่ละช่วงวัย

   โจทย์สำคัญของการทำงานส่งเสริมคุณภาพชีวิตพ่อแม่วัยรุ่นคือ ต้องช่วยให้พ่อแม่วัยรุ่นไม่รู้สึกโดดเดี่ยวในการทำหน้าที่เลี้ยงดูลูก คือ ‘เรา’ ซึ่งในที่นี้ หมายถึงชุมชนและภาคีที่ขับเคลื่อนการทำงานในประเด็นนี้ ต้องช่วยกันผลักดันสวัสดิการที่เกี่ยวข้องสำหรับพ่อแม่วัยรุ่น หนุนเสริมอาชีพที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของพวกเขา รวมถึงโอกาสในการเข้าถึงระบบสุขภาพทั้งด้านกายและใจ เพื่อให้พ่อแม่วัยรุ่นเป็นกำลังสำคัญที่จะดูแลลูกต่อไป

   “ในวันที่พ่อแม่วัยรุ่นกำลังสร้างอนาคตให้กับลูก พวกเราต้องร่วมสร้างโอกาสและสวัสดิการที่โอบอุ้ม เพื่อให้การเติบโตครั้งนี้…ไม่มีใครต้องเดินเพียงลำพัง”